Kısa Özet

Fed’in 15–16 Eylül 2026 toplantısına giderken piyasa fiyatlaması nettir: politika faizinin %3,50–3,75 bandında sabit kalma olasılığı %66,9, 25 baz puanlık artırım olasılığı %33,1, faiz indirimi olasılığı ise %0,0’dır. Bu son rakam, tüm analizin çıpasıdır: piyasa bir gevşeme döngüsünü tartışmıyor; yalnızca sıkılaşmanın zamanlamasını tartışıyor.

Tez şudur: 2026 Fed’i klasik bir ikili görev çatışmasıyla değil, bir arz şoku muhasebesiyle karşı karşıyadır. İşgücü piyasası talep çöküşünden değil arzın yapısal daralmasından zayıflıyor; enflasyon talep fazlasından değil enerji ve yapay zekâ kaynaklı sektörel baskılardan yüksek kalıyor. Her iki taraf da doğru sinyali yanlış nedenlerle üretiyor. Karar tek değişkene bağlanabilir: aylık çekirdek PCE’nin %0,2 eşiğine göre konumu. Piyasa, Eylül’de artırım beklemese de yıl sonuna kadar en az bir artırıma yaklaşık %63 olasılık veriyor.

1. Warsh Fed’i ve Temmuz’un Üç Muhalif Oyu

Politika faizi Aralık 2025’ten bu yana %3,50–3,75’te sabit. 28–29 Temmuz FOMC faizi 9’a 3 sabit tuttu; üç muhalif oyun tamamı — Hammack (Cleveland), Kashkari (Minneapolis), Logan (Dallas) — 25 baz puanlık artırım yönündeydi. Üç politika yapıcının aynı yönde muhalefeti Eylül 2016’dan bu yana ilk; bir Fed başkanına karşı görev süresinin bu kadar erken bir döneminde bu yoğunlukta muhalefet ise 1970’ten beri görülmedi. Kritik olan yöndür: muhalif oylar tipik olarak gevşeme talebini yansıtır, burada tam tersi bir asimetri söz konusudur.

Hammack: “Enflasyon beş yılı aşkın süredir inatla %2’nin üzerinde ve hedefe kendiliğinden döneceğinden emin değilim.” Mevcut duruş yeterince kısıtlayıcı değil; işgücü piyasasının istikrarı sıkılaşmaya alan sağlıyor.

Kashkari: “Bir dizi küçük politika hamlesi; beklemek ve sonunda çok daha cesur adımların gerektiği sonucuna varmaktan iyidir.” Para politikası arz şokunu çözmez, beklentiyi çıpalar.

Logan: Mevcut duruş fiyatlar üzerinde hiçbir aşağı yönlü baskı üretmiyor; bugün atılacak ölçülü adım, yarın gerekebilecek sert müdahaleyi önler.

Warsh’ın konumu nettir: “Yumuşak, örtük bir hedef yok — bu komitenin görev süresinde olmayacak.” Ayrıca sonucu önceden belirlenmemiş “iyi bir aile içi tartışma”yı tercih ettiğini ima ederek açık sözlü yönlendirmeyi (forward guidance) bilinçli biçimde azalttığını işaret etti — bu tercih, FedWatch tipi fiyatlamaların açıklayıcı gücünü yapısal olarak zayıflatıyor.

2. İşgücü Piyasası: Manşetin Altındaki Gerçek

Temmuz tarım dışı istihdamı 23.000 azaldı; beklenti 80–83 bin bandında artıştı. Revizyonlar daha sertti: Mayıs 129 binden 63 bine (−66 bin), Haziran 57 binden 20 bine (−37 bin). Toplam 103 binlik aşağı yönlü revizyon, üç aylık ortalamayı yaklaşık 20 bine indirdi.

Kamu −53 bin (yerel yönetim eğitiminde ~50 bin düşüş): takvim etkisi — anketler arası dönemin 4 yerine 5 hafta olması ve yaz okulu sözleşmelerinin beklenenden fazla sonlanması. Okulların açılmasıyla tersine döner.

Eğlence-konaklama −40 bin, perakende −19 bin: Dünya Kupası kaynaklı mevsimsel çarpıklık; işe alımlar bahara önden yüklendiği için Temmuz’daki normal döngünün eksikliği iş kaybı olarak yansıdı.

İnşaat +22 bin, bilişim +11 bin, sağlık +22 bin; özel sektör toplamda +30 bin, istihdam yayılma endeksi %51,8. BLS bülteni perakende −19 bin, sağlık +22 bin ve yerel yönetim eğitimi −50 bin rakamlarını açıkça veriyor; inşaat, bilişim ve eğlence-konaklama için ise “kayda değer değişim yok” ifadesini kullanıyor — bu üç kalemin nokta tahminleri MacroMicro serisinden alınmıştır. Daralma geniş tabanlı bir özel sektör zayıflığı değil, kamu ve mevsimsel çarpıklık bileşimidir.

İşsizlik %4,2’den %4,1’e geriledi (beklenti %4,2) — ancak istihdam yaratımından değil, arz daralmasından: hanehalkı istihdamı 87 bin azaldı, katılım oranı %61,4’e indi (Şubat 2021’den bu yana en düşük; yılbaşından −0,7 puan), istihdam/nüfus oranı %58,9. Hem pay hem payda daraldı. İki yapısal kaynak var: 55 yaş üstü katılımın %36,9 ile 2005’ten bu yana en düşük seviyeye inmesi ve yabancı uyruklu işgücü büyümesinin %4’ün üzerinden %2’nin altına gerilemesi. Her ikisi de denge istihdam artışını (breakeven) yapısal olarak düşürüyor — aylık 20–30 binlik artışların “yeterli” sayıldığı yeni bir rejimdeyiz.

Sıkılaşmanın önünde engel yok: ilk işsizlik başvuruları 200 binin altında, Temmuz’da açıklanan işten çıkarma 33.429 (iki yılın en düşüğü), açık iş sayısı 7,5 milyon, birim işgücü maliyetleri yıllık yalnızca +%1,2, ortalama saatlik kazanç 37,62 dolar (+%3,2 yıllık), haftalık süre 34,3 saatte sabit. Bu, “düşük işe alım – düşük işten çıkarma” dengesidir; talep tarafında aktif bozulma yoktur. Buna karşılık yapay zekâ kaynaklı beceri uyumsuzluğu sektörel ücret baskısı üretiyor: inşaatta %4,4, bilgi hizmetlerinde %5,8, kamu hizmetlerinde %8,1. Genel ücret enflasyonu ılımlı görünse de dağılımın sağ kuyruğu rahatlatıcı değil.

3. Enflasyon: Dezenflasyonun Son Mili ve Enerji Şoku

Temmuz TÜFE (12 Ağustos): manşet aylık %0,1 / yıllık %3,4; çekirdek aylık %0,2 / yıllık %2,5 — beklenti aylık %0,3 idi. Temmuz ÜFE manşeti aylık %0,0 ile %0,2’lik beklentinin altında kaldı ve yıllık oran %5,5’ten %4,7’ye geriledi. Ancak manşetin altı şahindir: gıda, enerji ve ticaret hizmetleri hariç çekirdek ÜFE aylık %0,4 artarak Haziran’daki %0,1’in dört katına çıktı (yıllık %4,7). Artışın önemli bölümü portföy yönetim ücretlerindeki %6,5’lik sıçramadan geliyor ve bu kalem Fed’in çekirdek PCE hesabına doğrudan giriyor — yani 26 Ağustos’ta açıklanacak Temmuz PCE’sine hesaplanabilir bir yukarı yönlü risk yüklüyor. Haziran PCE: manşet yıllık %3,7 ve aylık −%0,1; çekirdek yıllık %3,3 ve aylık %0,1 (beklenti %0,2).

Manşet ile çekirdek arasındaki 0,9 puanlık makas neredeyse tamamen enerji kaynaklı: enerji aylık −%1,5 ama yıllık +%14,7; benzin aylık −%2,9 ama yıllık +%24,6. Buna karşılık konut/kira %0,1 aylık ve %3,2 yıllık, gıda %0,1 ve %3,0, enerji dışı hizmetler yıllık %3,0, ikinci el araç yıllık −%1,9. Teorik olarak bu, bir merkez bankasının “üzerinden bakabileceği” (look through) türde, arz kaynaklı bir göreli fiyat şokudur. Fed’i rahatlatmayan üç kanal var:

İkincil tur etkileri: Enerjinin yıllık %14,7 seviyesinde kalıcılaşması nakliye, gıda işleme ve enerji yoğun hizmet kalemlerine gecikmeli geçer; şok uzadıkça “geçici” tanımı savunulamaz hale gelir.

Enflasyon beklentileri: 5 ve 10 yıllık başabaş oranları Mart 2026’dan itibaren yükselip Mayıs’ta zirve yaptı, ardından %2,2–2,3 bandına çekildi. Çıpa kopmadı; ancak Cleveland Fed nowcast’i ile başabaş oranlarının eş anlı yükselişi şahin kanadın temel gerekçesidir.

Tarifelerle açıklanamayan mal enflasyonu: Minneapolis Fed, öngörülen tarife etkisi ile gerçekleşen fiyat değişimi arasında negatif korelasyon buluyor — en yüksek katkıyı yapan kategoriler düşük tarifeliyken yüksek tarifeli motorlu taşıtlarda artış sınırlı kaldı. Çekirdek mal enflasyonu Ocak 2026’da yıllık %1,9 (pandemi öncesi ortalama −%0,6); tarifelerin çekirdek PCE’ye katkısı yalnızca 0,5 puan. Kalan boşluğun başlıca adayı yapay zekâ kaynaklı talep: yazılım fiyatları yıllık +%17.

2026 enflasyonu 2021–22’ye benzemiyor. O dönem talep fazlası kaynaklıydı ve faiz doğrudan etkili bir araçtı; bugünkü tablo enerji arz şoku ile yapay zekâ kaynaklı sektörel talep şokunun bileşimidir ve faizin marjinal etkisi düşüktür. Kashkari’nin argümanının kritik noktası da budur: politikanın işlevi şoku çözmek değil, beklentilerin çözülmesini engellemektir.

4. Talep Tarafı: Perakende Satışlardaki Kırılma

Temmuz perakende satışları (14 Ağustos) aylık %0,6 geriledi (beklenti +%0,2); otomotiv hariç %0,3 düştü; GSYİH hesabına giren kontrol grubu %0,4 gerileyerek Ocak 2025’ten bu yana en zayıf performansını kaydetti. Ç2 GSYİH öncü tahmini %1,5 (ikinci tahmin 26 Ağustos), resesyon olasılığı ~%7. “K şeklinde” ayrışma belirginleşiyor: yüksek gelir grubu ve yapay zekâ odaklı şirketler büyürken orta-alt gelir grupları enerji ve faiz yükü altında sıkışıyor; emekli kuşağın birikmiş servetini harcaması tüketimi destekliyor ancak tasarruf oranını düşürerek kırılganlaştırıyor. Fed açısından anlam çift yönlüdür: talep soğuması bekleme argümanını güçlendirir, ancak soğumanın nedeni reel geliri aşındıran enerji fiyatlarıysa bu bir dezenflasyon değil, stagflasyonist bileşim sinyalidir.

5. Piyasa Fiyatlaması: FedWatch’in Anatomisi

CME FedWatch aracının 15 Ağustos 2026, 07:37 (CT) itibarıyla 16 Eylül toplantısı için ürettiği dağılım şudur: mevcut 350–375 baz puan bandının korunmasına %66,9, 375–400 bandına çıkılmasına (+25 bp) %33,1, 400–425 bandına çıkılmasına (+50 bp) %0,0 ve faiz indirimine yine %0,0 olasılık veriliyor. Bir gün önce, 14 Ağustos’ta tablo aynıydı (%66,9 ve %33,1). Bir hafta önce, 7 Ağustos’ta sabit tutma %55,6 ve artırım %44,4 idi. Bir ay önce, 15 Temmuz’da ise sabit tutma %51,5, 25 baz puanlık artırım %43,9 ve 50 baz puanlık artırım %4,5 seviyesindeydi. Bu dört fotoğrafın arka arkaya okunması, son bir ayda yaşanan rejim değişimini adım adım gösteriyor:

Bir ay önce piyasa fiilen yazı-tura atıyordu (%51,5’e karşı %43,9) ve 50 baz puanlık artırıma bile %4,5 olasılık veriyordu.

7 Ağustos’ta — zayıf istihdam verisinin ardından — sabit tutma %55,6’ya yükseldi; bu tek bir veri noktası değil, Fed’in tepki fonksiyonunun yeniden fiyatlanmasıydı.

12–13 Ağustos TÜFE ve ÜFE sonrası %66,9’a fırladı. TÜFE öncesinde %52 olan sabit tutma olasılığının veri sonrası %64’e çıkması, tek veri gününde 12 puanlık yeniden fiyatlama demektir.

Vade yapısı: 12 Ağustos TÜFE’si öncesinde Ekim’e kadar kümülatif artırım olasılığı ~%55 ve Aralık’a kadar ~%75 iken, TÜFE ve ÜFE sonrası yıl sonu artırım olasılığı 14 Ağustos itibarıyla ~%63’e geriledi. Piyasanın mesajı “artırım yok” değil, “Eylül’de değil” şeklindedir.

Varlık fiyatları (14 Ağustos): S&P 500 7.798,99 (+%0,65, rekora yakın), Nasdaq 26.803,02, Dow 53.839,99; 10 yıllık ABD tahvil getirisi %4,64; Dolar Endeksi 99,59 (−%0,37); Brent 88,50 dolar (yıllık +%34,4). Asıl gerilim şurada: hisse senetleri rekor seviyedeyken uzun uç %4,64’te tutunuyor. Bu getiri bir “faiz artırımı bekleniyor” fiyatlamasından çok vade ve kredibilite primi taşıyor. Pratik sonucu önemlidir: gerçekleşecek bir artırım, enflasyon kontrolü sinyaliyle vade primini daraltarak 10 yıllığı paradoksal biçimde aşağı çekebilir.

6. Küresel Bağlam: Merkez Bankalarının Üç Kampı

İran kaynaklı jeopolitik gerilimin enerji fiyatlarını yukarı taşımasıyla on iki büyük merkez bankası üç kampa bölündü: önleyici faiz artıranlar (ECB, BOE, RBA, Hindistan, Tayvan), politika alanını koruyanlar (Fed, BOC) ve gevşetenler (Çin, Brezilya, Rusya). Kore Merkez Bankası Temmuz’da 25 baz puanla %2,75’e çıkarak döngüde ilk adımı attı.

Kamplar arasındaki mesafe, 4 Ağustos 2026 itibarıyla piyasa beklentilerine bakıldığında netleşiyor. Fed %3,50–3,75 bandında; Temmuz’da 9’a 3 sabit tuttu ve üç muhalif oy artırım yönündeydi — beklenti sabit kalması ya da 25 baz puanlık bir artırım. ECB mevduat faizini %2,25’te tutuyor ancak Haziran’da artırmıştı; HICP %2,9 ve enerji yıllık +%10 iken beklenti %2,50’ye çıkması. BOE %3,75’te ve 6’ya 3 sabit tuttu; üç muhalif üye Ofgem’in fiyat tavanı artışlarını gerekçe gösterdi, beklenti %4,00. Kanada Merkez Bankası (BOC) %2,25’te sabit kalmaya devam ediyor; petrol hariç çekirdek enflasyon zaten %2’ye yakın olduğu için yanıt verilmesi gereken bir şok baskısı yok. BOJ %0,75’ten 2027’nin ilk çeyreğinde %1,00’a kademeli normalleşme patikasında. RBA %3,60’tan %3,85’e önleyici artırım kampında. Kore Merkez Bankası (BOK) Temmuz’daki artırımla %2,75’e çıktı ve beklenti %3,00. Gevşeten tarafta ise Çin (PBOC) zorunlu karşılık oranını %9,00’dan %8,50’ye indiriyor, Brezilya %15,00’ten %13,75’e ve Rusya %16,00’dan %13,50’ye agresif bir indirim döngüsünde ilerliyor.

Ayrışmanın nedeni enerji şokuna maruz kalma derecesidir: ABD net enerji ihracatçısı, Avrupa net ithalatçıdır. Aynı petrol fiyatı Avrupa’da doğrudan manşet enflasyona geçerken ABD’de kısmen ticaret hadleri kazancıyla dengelenir — bu, Fed’e Avrupa’nın sahip olmadığı bir bekleme alanı sağlar. Euro Bölgesi manşet HICP %2,9 iken alt kalemler enerji +%10, hizmetler %3,3, gıda %1,2, enerji dışı sanayi malları %0,9 şeklinde dağılıyor: enflasyonun neredeyse tamamı tek kalemden geliyor. Küresel ölçekte, enflasyonu yükselen ülkelerin oranı 2026’da %75–80 bandına çıkarak 2021–22’den bu yana en yaygın seviyeye ulaştı; buna karşılık OECD TÜFE’si %4 civarında ve 2022 zirvesi olan %10,5’in çok altında. Şok yaygın ama sığ — bu artırımlar dezenflasyon trendinin tersine dönmesi değil, enerji şokuna karşı alınmış bir sigortadır.

7. Eylül’e Giden Takvim ve Senaryolar

19 Ağustos: Temmuz FOMC tutanakları (9–3 oyun ardındaki tartışmanın derinliği). 26 Ağustos: Temmuz çekirdek PCE, Ç2 GSYİH ikinci tahmini ve Nvidia bilançosu (yapay zekâ sermaye harcaması döngüsünün nabzı). 27–29 Ağustos: Jackson Hole; Warsh’ın başkan olarak ilk konuşması 28 Ağustos ~17:00 TSİ. Eylül başı: Ağustos istihdam raporu. Eylül ortası: Ağustos TÜFE. 15–16 Eylül: FOMC ve güncel nokta grafiği (SEP).

Bu takvimde iki olay ayrışıyor. Birincisi 26 Ağustos Temmuz PCE verisi: çekirdek ÜFE’deki portföy ücreti sıçraması doğrudan bu seriye geçeceği için, makalenin “izlenecek tek gösterge” dediği veri Eylül kararının en belirleyici girdisidir. İkincisi Jackson Hole. Warsh’ın “büyük resim” konuşması yapacağı yönündeki imaları ve “piyasa fiyatlarıyla kısıtlı değilim” ifadesi, bu konuşmayı Eylül kararının kendisinden daha belirleyici hale getirebilir.

Bu girdiler ışığında Eylül toplantısı için dört senaryo ayrışıyor.

Baz senaryo — sabit tutma ve şahin tonlama (~%65). Tetikleyicisi, Temmuz TÜFE ve ÜFE verilerinin ılımlılığı ile perakende satışlardaki kırılmanın sürmesidir. Fed %3,50–3,75’te kalır; muhalefet korunur, açıklama metnine sıkılaşma yanlılığı eklenir ve nokta grafiğinde 2026 için bir artırım gösterilir. Piyasa etkisi: kısa vadeli bir rahatlama, ancak eğri düzleşir (2 yıllık yukarı, 10 yıllık sınırlı); dolar hafif güçlenir ve hisse senetlerinde sektör rotasyonu görülür.

Şahin senaryo — 25 baz puanlık artırım (~%30). Tetikleyicileri: Ağustos çekirdek TÜFE’sinin aylık %0,3 ve üzeri gelmesi, Temmuz ve Ağustos çekirdek PCE’sinin aylık %0,25’in üzerinde seyretmesi, Brent’in 95 doları aşması veya Warsh’ın Jackson Hole’da açık sinyal vermesi. Piyasa etkisi: 2 yıllık getiride 25–40 baz puanlık yukarı hareket, hisse senetlerinde %3–5 düzeltme, dolarda güçlenme ve altında geçici baskı.

Güvercin senaryo — sabit tutma ve gevşeme sinyali (~%5). Tetikleyicileri: Ağustos tarım dışı istihdamının da negatif gelmesi, işsizlik oranının %4,4 üzerine sıçraması, ilk başvuruların 250 bini aşması veya kredi piyasalarında stres görülmesi. Piyasa etkisi: eğri dikleşir ve dolar zayıflar; hisse senedi tepkisi ise belirsizdir, çünkü büyüme endişesi ile faiz rahatlaması karşı karşıya gelir.

Faiz indirimi (~%0). 2026 içinde fiyatlanmıyor. Enflasyon %2’ye yakınsamadan ve Orta Doğu jeopolitiği durulmadan 2027’den önce bir indirim beklenmemelidir.

Yukarıdaki olasılıklar, piyasa fiyatlaması ile makro veri akışının bileşke değerlendirmesini yansıtan yazar tahminleridir; yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.

8. Sonuç

Eylül’de faiz artırımı gelme olasılığı düşüktür; ancak bu, sıkılaşma döngüsünün sona erdiği anlamına gelmez. İşgücü piyasası zayıflıyor, ama arz tarafından — katılım oranının düşüşü ve daralan göçmen işgücü denge istihdam artışını yapısal olarak aşağı çekiyor ve Fed’e gevşeme gerekçesi vermiyor. Çekirdek TÜFE %2,5’e inmiş olsa da manşetteki %3,4, Fed’in kredibilite sorununun kendisidir. Piyasa faiz indirimi fiyatlamıyor: %0,0. Tartışma “ne zaman gevşeme” değil, “daha ne kadar sıkılaşma” eksenindedir.

Asıl soru şudur: Yavaşlayan işgücü piyasası, Fed’i katı %2 hedefinden vazgeçirip istihdama öncelik vermeye zorlayacak mı? Warsh’ın yanıtı nettir: “Yumuşak, örtük bir hedef yok.” Eylül kararı, bu cümlenin bir niyet beyanı mı yoksa bir politika taahhüdü mü olduğunu gösterecek. İzlenecek tek gösterge aylık çekirdek PCE’dir: %0,2’nin altında kalırsa tartışma Ekim–Aralık’a ötelenir; %0,25–0,30 bandında seyrederse yıl sonuna kadar en az bir artırım kaçınılmaz hale gelir.

Makroekonomi

Altında Yeni Zirveler

Modül 1: Temel Analize Giriş